Fouten in de Bijbel?

De Bijbel is niet één boek. Het protestantse christendom erkent 66 boeken als behorende tot de Bijbel: 39 in het Oude Testament en 27 in het Nieuwe Testament. De 39 boeken van het Oude Testament vormen in een andere volgorde eveneens de joodse Tenach. Door de rooms-katholieke kerk worden er nog zeven deuterocanonieke boeken tot het Oude Testament gerekend. Hiernaast zijn de boeken Ester en Daniël uitgebreider. Deze uitgebreidere versies, die eveneens deuterocanoniek genoemd worden, verschijnen in vele Bijbeluitgaven als apart boek. Dan is er nog de Brief van Jeremia, die in de katholieke traditie als zesde hoofdstuk van het eveneens deuterocanonieke Baruch wordt gezien. Op deze manier telt de Bijbel volgens de rooms-katholieke canon 73 Bijbelboeken. Er zijn nog apocriefe (en zelfs van een lagere orde, de zogeheten pseudepigrafische) boeken, maar deze worden door niemand als Bijbelboek erkend.
De boeken zijn samengesteld vanuit vele fragmenten en soms zelfs hele boekdelen die bewaard zijn gebleven. Helaas zitten er in de fragmenten veel overschrijffouten en zien we verschillen in schrijfwijze. In een aantal gevallen zien we dat dezelfde gebeurtenis door verschillende schrijvers ook verschillend worden weergegeven. Maar zijn dit ook echte 'fouten' die de Bijbel onbetrouwbaar maken?
Ik maak onderscheid tussen betrouwbaar en onfeilbaar. De mensen die denken dat de Bijbel onfeilbaar is in elk geschreven woord, moet ik teleurstellen, maar ik denk wel dat de Bijbel betrouwbaar is als het gaat om wat er gebeurd is. Ook de filosofische waarheden acht ik betrouwbaar. De verschillen die er zijn, kunnen goed gecorrigeerd worden, juist omdat er zoveel (tienduizenden) fragmenten zijn. Daar waar we er echt niet uit kunnen komen, zijn het details die er ook niet echt toe doen.

Het eerste gedeelte in de Bijbel waar mensen vaak over vallen is de veronderstelde herhaling van het scheppingsverhaal. In hoofdstuk 1 van Genesis wordt verteld in welke volgorde God het heelal, de aarde en het leven erop maakte. Dan komt hoofdstuk twee, waar het net lijkt alsof de schepping voor een tweede keer, in een andere volgorde verteld wordt. Het gaat in het tweede gedeelte echter over het 'land' of de 'tuin' waar Adam in woont, waardoor het verhaal een andere lading krijgt. Er is een duidelijk verschil in woordgebruik: 'de aarde' (erets - Gen. 1:11) en 'het land' (sadeh - Gen. 2:4-5). Verder blijkt het niet altijd even makkelijk om de tijdsaanduidingen in het Hebreeuws goed te vertalen, waardoor sommige vertalingen verschillende vormen van tegenwoordige tijd en verleden tijd door elkaar halen. Genesis 2:18-20 Beschrijft hoe God beesten naar Adam brengt zodat hij ze namen kan geven. Van het vee wordt niet gezegd dat God het op dat moment maakte, dus dat was er blijkbaar al. Of een mogelijke vertaling: "God bracht de dieren die hij gevormd had..."
Het is ook maar de vraag of we dat tweede hoofdstuk helemaal letterlijk moeten nemen. Het is goed mogelijk dat het slechts gaat om het geestelijke verval van de mens.
Dan is er nog het opmerkelijke verschil in de woorden die gebruikt worden om God aan te duiden. In het eerste deel wordt 'Elohim' gebruikt en in het tweede deel 'Yahweh Elohim'. Dit kan erop duiden dat er twee schrijvers zijn geweest die God op verschillende manieren kenden, of dat de schrijver in het tweede deel een andere eigenschap van God wilde neerzetten (persoonlijker). Hierdoor lijkt het mij waarschijnlijk dat dit deel over de diepere dingen gaat en niet zozeer om fysieke gebeurtenissen, met een echte slang, echte bomen en een echte tuin (al sluit ik het niet uit).
Het is zelfs mogelijk om op basis van stijl en specifieke 'opbreekzinnen' (namelijk: "dit is de geschiedenis van...") heel Genesis op te delen in 10 delen (van 10 verschillende schrijvers) die later door Mozes samengevoegd zijn, zonder er iets aan te veranderen, zodat de schrijfstijl behouden bleef. Het 'tweede scheppingsverhaal' is slechts een probleem als je er vanuit gaat dát het een tweede scheppingsverhaal is. Als je het leest met de instelling dat het om een (werkelijke) geschiedenis gaat die niet direct fysiek of letterlijk gebeurd hoeft te zijn, vallen alle puzzelstukjes in elkaar.

Algemene regels bij vermeende fouten in de Bijbel:

  1. Kijk naar de context (de verzen eromheen), begrijp je waar het werkelijk om gaat?
  2. Kijk naar de historische context. Begrijp je het gebruik of de uitspraak zoals hij toen begrepen werd.
  3. Kijk naar wie er spreekt in het gedeelte. Is het God zelf, een mens namens God, of een mens met zijn eigen wijsheid?
  4. Zoek andere plaatsen in de Bijbel waar over hetzelfde gesproken wordt. Daar zit vaak al een antwoord of een breder inzicht in.
  5. Kijk ook eens in andere vertalingen, gebruik programma's op websites waar je de oorspronkelijke woorden kunt vergelijken of zoek er commentaren bij

Nog een goed artikel om te lezen.

De vrouw van Kaïn

(Gen. 4:1-17)
Adam en Eva, de eerste mensen, krijgen 2 zoons: Kaïn en Abel. Kaïn slaat Abel dood en God verbant Kaïn. Kaïn gaat wonen in Nod en trouwt! Maar met wie? Waren er dan toch al meer mensen? Dit is heel eenvoudig op te lossen door verder te lezen: Genesis 5:4 - "En Adam leefde, nadat hij Seth verwekt had, nog achthonderd jaar; en hij kreeg zonen en dochters." Kaïn trouwde dus met een zus. Maar dan krijg je toch inteelt? En incest is toch verboden volgens de Bijbel? Klopt, maar er waren toen nog geen mutaties, en de wet tegen incest kwam pas in de tijd van Mozes.
Dit is een schriftgedeelte waarbij vaak meerdere denkfouten tegelijk gemaakt worden:
1. Men gaat er vanuit dat Adam en Eva nog geen dochters hadden, en misschien terecht, want of Kaïn toen al een zus had is op dat moment in het verhaal nog niet duidelijk. Maar het is nu eenmaal zo dat vrouwen in geslachtsregisters meestal niet genoemd werden. Bedenk ook dat ze toen wel 900 jaar oud werden en dat zijn toekomstige vrouw nog niet geboren hoefde te zijn.
2. Men veronderstelt dat het land Nod al bewoond was, maar dat hoeft natuurlijk niet het geval te zijn geweest. De naam kan zelfs later zijn bedacht en toegevoegd aan het verhaal.
3. Men denkt dat trouwen met een zus in strijd was met de wetten van Exodus. Dat Adam de eerste mens was lijkt mij duidelijk. Als eerste mens had hij dus het meest perfecte DNA, hij was net door God Zelf gemaakt. Vanwege de foutjes en vermindering in rijkdom en diversiteit die het genetisch materiaal van de individuele mens in de loop der tijd opdeed, is het nu niet meer verstandig dat naaste familieleden samen kinderen krijgen. De kinderen lopen dan teveel risico om mismaakt of ziek ter wereld te komen. Het is door God pas ten tijde van Mozes verboden om seks te hebben met een familielid, omdat het eerder niet nodig was dit te verbieden. Er kunnen meer redenen genoemd worden (culturele en relationele), maar ik denk dat dit de belangrijkste reden was.

Midianieten of Ismaelieten?


Gen. 37:36 - "En de Midianieten verkochten hem (Jozef) in Egypte, aan Potifar, een hoveling van Farao..."
Gen. 39:1 - "Jozef werd naar Egypte afgevoerd; en Potifar, een hoveling van Farao ... kocht hem van de Ismaelieten, die hem daar naartoe gebracht hadden."
Werd Jozef nou verkocht door de Midianieten of door de Ismaelieten?
Dit is een gevalletje 'gelijksoortige teksten zoeken'. Zie Gen. 37:28 - "Toen de Midianietische kooplieden voorbijtrokken, haalden zij Jozef uit de put, en verkochten hem aan deze Ismaelieten voor twintig zilverlingen; die brachten Jozef naar Egypte." Het blijkt dat het hier om dezelfde groep mensen gaat. Het kan zijn dat Ismaelieten optrokken met de Midianieten en samen handel bedreven, of dat de Ismaelieten een stam van de Mideanieten waren. In Richteren 8 staat ook nog dat Gideon de Midianieten heeft verslagen maar in vers 24 worden ze ook Ismaelieten genoemd; de Bijbel verklaart hiermee zichzelf.
Probleem opgelost.

Een herkauwende haas?

(Lev. 11:6)
"En de haas is onrein (mag je niet eten), omdat hij herkauwt, ook al heeft hij geen gespleten hoef."
Wetenschappers hebben gelachen om dit vers in de bijbel: "Zie je wel... De Bijbel is een sprookjesboek! Hazen herkauwen niet." Maar...
Hazen en konijnen draaien af en toe drolletjes die nog niet helemaal verteerd zijn en waar nog veel goede voedingsstoffen in zitten. Die eten ze dan weer op. Herkauwen dus... Het is maar net hoe je het woord vertaalt. Het is dus soms belangrijk dat we ook wat weten van de natuur. Als er nog verzen in de Bijbel staan die onwetenschappelijk lijken te zijn, dan ben ik er van overtuigd dat de tekst ook anders geïnterpreteerd kan worden, of dat toekomstig wetenschappelijk onderzoek zal aantonen dat het toch klopt. Denk bijvoorbeeld eens aan de vleermuizen, die in de Bijbel onder de vogels gerekend worden, terwijl men tegenwoordig de vleermuizen onder de zoogdieren rekent. Dit heeft puur te maken met een keuze. Hoe ga je dieren benoemen? Noem je het een vogel omdat het vliegt, of noem je het een zoogdier omdat het zoogt? Zo zou bijvoorbeeld een dolfijn in de Bijbel waarschijnlijk een vis genoemd zijn, terwijl men dolfijnen tegenwoordig ook onder de zoogdieren rekent. Een kwestie van keuze dus. We hadden ook een indeling kunnen maken op basis van het aantal poten, vinnen of de vorm van de oren.

Klopt het getal PI in de Bijbel niet?

(2 Kron. 4:2)



Eenvoudig gezegd: de omtrek van een cirkel is altijd 3,14 maal de diameter. Als je de diameter van het wasvat vermenigvuldigt met 3.14 komt er 31.4 uit en geen 30, dus dat klopt niet met de tekst. 30 gedeeld door 3.14 komt schijnbaar wel beter uit, maar dan houd je jezelf een beetje voor de gek, want verhoudingsgewijs is de afwijking hetzelfde.
De oplossing is eenvoudig: Met de handbreedte uit vers 5 kunnen we de berekening precies laten kloppen.

Problemen met aantallen?

Num. 25:9 - "Degenen die aan de plaag stierven, waren vier en twintig duizend."
1 Kor. 10:8 - "En laten wij geen overspel plegen, zoals sommigen van hen deden, want toen vielen er op een dag drie en twintig duizend."
Waren het er nou 24000 of 23000?
Goed lezen...: in 1 Kor. Staat: "op één dag" De rest stierf later. probleem opgelost.
Sommige 'problemen' worden zo makkelijk door de critici opgeworpen. Het lijkt er wel eens op dat sommige critici problemen 'sparen', zo van: "mooi, weer eentje waarmee ik een gelovige het leven zuur kan maken." Maar, beste 'gelovige', laat je niet uit het veld slaan. De enige echte 'tegenstrijdigheden' in de Bijbel zijn die tussen goed en kwaad, leven en dood, geloof en ongeloof, enz. De Bijbel blijft betrouwbaar. Er zijn goed gedocumenteerde overschrijffoutjes, maar die zijn ook vrij makkelijk te ontdekken, dus we weten ervan; daarbij gaat het dan om namen, plaatsen of soms getallen. De boodschap zelf blijft ongeschonden.

Gergesenen of Gaderenen?

(Mattheus 8:28)
Jezus steekt het meer van Gennesareth over en komt in het land van de Gergesenen, waar Hij twee bezeten mannen ontmoet. Markus (5:1) zegt echter dat hij in het land van de Gaderenen komt, waar Hij één bezeten man ontmoet... Weer een schijnbare tegenstrijdigheid. Er komen twee mannen vanaf een begraafplaats naar Hem toe. Begraafplaatsen lagen vaak een eind buiten de steden. Gadera en Gergesa waren twee steden die ongeveer 20km uit elkaar lagen, Jezus kwam aan in het gebied dat daartussen lag. Mar.5:2. en Luk.8:27. Noemen maar één man. Ze zeggen echter niet dat er niet meer waren. Ze richten hun aandacht gewoon op de man die het meest berucht was of wiens verhaal het meest spectaculair was. Als de evangelieschrijvers ons hadden willen misleiden hadden ze er wel voor gezorgd dat hun verhalen overeenstemden. Ze vonden dat blijkbaar niet nodig. Lukas beschrijft de man die 'uit de stad' kwam en 'tussen de graven verbleef', blijkbaar was hij bekend bij de mensen van de stad en daarom beschreef hij hem. De ander was gewoon niet zo bekend. In dit soort gevallen moet je dus iets weten over de geschiedenis en de plaats waar het voorval zich afspeelde.

Maakte God het kwaad?

(Jes. 45:7)
"Ik formeer het licht, en schep de duisternis; Ik maak vrede en schep het kwaad, Ik, Yahweh, doe al deze dingen." God schept het kwaad?? Het woord 'kwaad' is hier het Hebreeuwse woord ra, wat ook 'tegenstand' of 'wanhoop' (onvrede) kan betekenen, het tegenovergestelde van vrede. Vergelijk: Jakobus 4:6 - "Ja, Hij geeft meer genade. Daarom staat er: God weerstaat de hoogmoedigen, maar de nederigen geeft Hij genade." En: Spr. 3:33,34 - "De vloek van Yahweh is in het huis van de goddelozen; maar de woning van de rechtvaardigen zal Hij zegenen. Zeker, de spotters zal Hij bespotten, maar de zachtmoedigen zal Hij genade geven." God 'maakt' geen kwaad, het kwaad is een logische tegenhanger van vrede. God heeft mensen en engelen gemaakt, blijkbaar met de mogelijkheid in zich om tegen Hem te kiezen, waardoor er een tegenstand ontstaat. En God zelf keert zich weer tegen de tegenstand. Zo komt er onvrede vanwege de ongehoorzaamheid van het schepsel. Nou zijn er bij deze verklaring altijd mensen die zeggen: "waarom heeft God mij dan zo gemaakt, dat ik verkeerd KAN kiezen?". Waarom niet zorgen voor altijd vrede, altijd geluk, altijd vreugde? In de brief van Paulus aan de Romeinen (hoofdstuk 9) komt ook zo'n schijnbare tegenstelling voor: God verhardde het hart van de Farao. Het kan zijn dat God Farao ertoe aanzette om de Israëlieten het leven zuur te maken en het vuur na aan de schenen te leggen, met als doel om hen zover te krijgen dat ze graag weg wilden (mogelijk waren ze te veel gewend aan hun leventje als slaven en waren ze hun strijdlust kwijt). Was Farao dan een willoze marionet die door God bespeeld werd om Zijn doel te bereiken? Nee. Als je de rest van de Romeinenbrief leest, blijkt dat de verharding alleen maar plaatsvindt als de persoon daar zelf voor openstaat. Je bent niet 'voorbestemd' om slecht te zijn, dat laat je zelf toe, en dan doet God er nog een 'schepje bovenop' door het hart nog verder te verharden (denk aan de 10 'plagen', waardoor Farao steeds meer verbitterde). "Want als je met je mond belijdt dat Jezus [jouw] Heer is, en met je hart gelooft dat God Hem uit de dood heeft opgewekt, zul je gered worden." (Rom. 10:9)


Er zijn meer schijnbare tegenstrijdigheden, maar ze zijn meestal verklaarbaar door logisch denken, verder te lezen of te kijken naar de brontekst. Bijvoorbeeld 1Ko.7:26 en 2Kron. 4:5:
De inhoud van het wasvat van Salomo; was die 2000 of 3000 bath?
- Het was 3000, maar het was niet altijd vol
Of 1Ko. 9:28, 2Kron. 8:18:
- Hoeveel goud kwam er uit Ophir; 450 of 420 talenten?
- De ene keer 450 en de andere keer 420, want ze gingen vaker
En genas Jezus nou 1 of 2 blinden bij Jericho? ... Allebei. Jezus genas wel vaker blinden het zijn gewoon 2 verschillende ontmoetingen.
Enzovoort... De Bijbel bevat geen tegenstrijdigheden.
Kijk ook maar eens op deze pagina, daar staan 101 schijnbare fouten duidelijk uitgelegd.