De ruimte, het heelal, het universum, de nachtelijke hemel. We kijken er vol ontzag naar. Zo groot, zo wijds. Als we er wat langer naar kijken gaan er vanzelf vragen door je hoofd spoken: hoe groot is het eigenlijk? Hoe is het ontstaan? Zijn er nog meer planeten zoals de aarde? Is daar leven? Vragen die vooral door wetenschappers gesteld worden, omdat ze zo graag willen weten hoe dingen werken, hoe ze in elkaar zitten en hoe het zo is geworden. Mensen die wat meer dan gemiddeld naar die nachtelijke hemel hebben gestaard weten al dat er veel is waarover je jezelf kunt verbazen. Zo zijn er veel dingen die we niet begrijpen; zeker in het licht van een mogelijke ontstaansgeschiedenis. Hoe komt het dat alles zo perfect op elkaar afgestemd is, als het echt ontstaan is door een grote 'explosie' of 'expansie', zoals algemeen wordt aangenomen?
De vraag of er ergens in het heelal nog een planeet zou kunnen zijn waarop leven mogelijk is, hangt volgens Gonzalez en Richards¹ af van een aantal zeer grote "kosmische toevalligheden". Zo onderscheiden zij in hun boek onder andere een "bewoonbare zone" in elk melkwegstelsel. Een vrij smal gebeid waarin sterren en planeten in de juiste samenstelling en verhouding kunnen bestaan, zodat leven mogelijk is. In de buitenste regionen van het melkwegstelsel zouden te weinig zware elementen aanwezig zijn om planeten te laten vormen. De auteurs krijgen nu op dat punt in ieder geval gelijk, zo kunnen we afleiden uit een artikel op de New Scientist website. Astronomen aan de universiteit van Tokyo konden geen planeten vinden in de buitenste rand van ons melkwegstelsel. Volgens het artikel is het ook al langer zo dat astronomen het heel onwaarschijnlijk achten dat daar leven mogelijk is. Nu hebben ze "hard bewijs voor hun pessimisme." Slechts 1 op de 5 van 111 sterren die onderzocht zijn had weliswaar een stofring (men veronderstelt dat daaruit planeten kunnen ontstaan), maar deze ringen schijnen geen lang leven beschoren te zijn, waardoor vorming van planeten als onze aarde uitgesloten is.
  Dit is slechts één van de vele voorbeelden uit het boek van Gonzalez en Richards, maar al die 'toevalligheden' bij elkaar die onze plaats in het heelal en onze planeet bewoonbaar maken, vormen een goed sluitende bewijsvoering voor ontwerp. Dit astronomische bewijs, gecombineerd met biologische bewijsvoering in Unlocking the Mystery of Life en het paleontologische bewijs in Illustras nieuwste documentaire Darwin’s Dilemma en de bewijsvoering voor Intelligent Design is niet meer te stoppen.
Eerder deze maand schreef Charles L. Bennett in Science¹ een verslag met de titel "Kosmologie bij een kruispunt". De heersende gedachte, het 'standaard model' (big bang) heeft te kampen met een drietal vervelende factoren: koude, donkere materie, donkere energie en hypersnelle expansie. Bennett beschrijft hoe deze hypersnelle expansie de huidige staat van het heelal zou moeten verklaren. Er zijn overigens meer theoretische versies van deze expansie, maar hij beperkt zich tot de meest eenvoudige. Waar het op neerkomt is dat de big bang theorie niet meer zou kunnen bestaan zonder de genoemde factoren erin te verwerken. Echter, hoe deze niet waarneembare factoren een rol spelen (of hebben gespeeld) is nog niet duidelijk. Donkere materie en donkere energie is nog steeds niet waargenomen en de snelle expansie is een zaak van het verre hypothetische verleden van de big bang. Hoe die expansie begonnen is en hoe het weer gestopt moet zijn is een groot raadsel, waar blijkbaar ook Bennett geen antwoord op heeft. Hij begon heel positief met de aankondiging van een 'nieuw standaard model', maar blijft uiteindelijk met dezelfde problemen zitten. De aangedragen 'oplossingen' zijn nog steeds niet waarneembaar en dus ook geen werkelijke, testbare oplossingen. Het is dus nog steeds een soort 'geloof'. Bennett gaf toe dat "de big bang theorie slechts de expansie en afkoeling beschrijft, maar niets zegt over de oorsprong van het universum." In het begin moet er volgens hem een "snelle expansie van een heel klein stukje ruimte tot astronomische afmetingen" geweest zijn.

Onlogische uitspraken doen we eigenlijk allemaal wel eens. In de algemene omgang heeft niemand daar last van, we begrijpen elkaar toch wel, maar in sommige gevallen kan het wel eens verkeerd uitpakken. Laten we het onjuist beroepen op een autoriteit eens wat nader bekijken...
Sommige mensen proberen een discussie te winnen door zich te richten tegen de persoon. Zo van: "Ach, wat weet jij nou, je bent nog jong." (En dat is misschien wel terecht, als het over bepaalde onderwerpen gaat, maar je kunt niet zomaar iemands woorden aan de kant schuiven alleen maar omdat de persoon 'jong' is.) Of: "Jouw titel is niets waard; die universiteit waar jij naar toe ging heeft een slechte naam, hoe kun jij nou gelijk hebben?" (De universiteit waar iemand naar toe is gegaan zegt op zich weinig over zijn of haar vermogen om iets te kunnen begrijpen of verwoorden.) Wanneer je jezelf beroept op een autoriteit doe je eigenlijk het tegenovergestelde; je claimt de juistheid van je argument op basis van de reputatie en beweringen van iemand anders die je hoger acht. En op zich hoeft daar niets mis mee te zijn, maar wel als je het onterecht doet. In de meeste gevallen lijkt het terecht, omdat de persoon die aangehaald wordt een hoge graad heeft of zeer veel kennis heeft over het onderwerp in kwestie. Maar de waarheid van de bewering hoeft om die reden niet perse gegarandeerd te zijn. In de discussie rondom evolutie wordt het beroep op autoriteit vaak toegepast: "Prof. dr. Bob gelooft in evolutie, dan moet het wel waar zijn." Dit argument wordt vaak ook nog gecombineerd met het argument dat 'er zoveel zijn' die het geloven. Er zijn veel professoren en doctoren die in evolutie geloven, maar er zijn ook vele professoren en doctoren die in een Bijbelse schepping geloven. Hierbij worden de recepten van twee lariekoekjes gecombineerd. Het resultaat is misschien een beter lariekoekje, maar het blijft lariekoek. Dat heel veel mensen iets geloven is op zich ook geen goed argument; al die mensen zouden het wel eens kunnen geloven omdat ze denken dat al die anderen in die meerderheid het ook geloven. Zo houden ze samen de illusie in stand. Kijk maar eens naar deze zin: "Creationisten zeggen dat de aarde ongeveer 6000 jaar oud is, maar de meerderheid van de wetenschappers is het daar niet mee eens." Hoewel deze uitspraak op zich waar is, horen we een ondertoon die impliceert dat we meer waarde moeten hechten aan de mening van die meerderheid.
Mensen hebben een reden om iets te geloven, die reden heeft, zeker in dit verband, vaak niets te maken met de hoogte van hun IQ of de hoeveelheid kennis die ze hebben. Er zijn theologen die geloven dat je Bijbel en evolutie kunt combineren, maar er zijn wellicht evenzoveel theologen die daar niets voor voelen. Je kunt je dus niet beroepen op ds. Piet die zegt dat "God evolutie gebruikt kon hebben". Er zijn vast genoeg slimme theologen die het tegenovergestelde zullen beweren.
Natuurlijk kun je wel een beroep doen op de uitspraken van een bekende arts die iets zegt over het gebruik van een bepaald medicijn. Dat is geoorloofd omdat hij of zij daarvoor geleerd heeft en het om feitelijke informatie gaat. Maar zodra het om geloof of een bepaald wereldbeeld gaat, moeten we uitkijken en voorzichtig omgaan met de uitspraken van de betreffende expert. Het is ook niet juist om een paleontoloog aan te halen met betrekking tot biologische vraagstukken, of een bioloog als het gaat over astronomie. Dat is niet hun vakgebied. Als deze geleerden in evolutie van moleculen naar mensen geloven, worden hun uitspraken over de herkomst van bepaalde kenmerken waarschijnlijk daardoor beïnvloed. Iemand die het Bijbelse verslag van de geschiedenis als werkelijkheid ziet, zal de voor handen zijnde feiten heel anders interpreteren. We moeten experts in een bepaald vakgebied dus niet als onfeilbaar gaan zien, dan gaan we de mist in.
Deze denkfout wordt ook vaak toegeschreven aan christenen die geloven in de onfeilbaarheid van de Bijbelse geschriften. Dat is echter onjuist, omdat de informatie in de Bijbel ons is gegeven als zijnde geïnspireerd door de God die alles weet en nooit liegt. Als aangetoond zou kunnen worden dat de Bijbel niet door de Schepper geïnspireerd is door te bewijzen dat Zijn woorden feitelijke en logische onjuistheden bevatten, dan zou dit 'Boek der boeken' niet als onfeilbaar aangehaald kunnen worden. Zolang wetenschappelijke feiten steeds weer de Bijbel ondersteunen en er niets wezenlijks tegenin gebracht kan worden, kunnen we zonder schroom een beroep doen op de onfeilbaarheid van de Geschriften.

Ontwerp in de natuur inspireert ontwerpers. De natuur is de schatkamer van de technologie. De mens heeft altijd zijn beste ideeën opgedaan door naar de natuur te kijken, maar de laatste tijd lijkt er wel een soort goudkoorts te ontstaan in het zoeken naar ontwerp in de natuur.

Superklitteband:  Klittenband was een van de eerste paradepaardjes van de moderne biomimetica (het nabootsen van de natuur) dat we te danken hebben aan George de Mestral. Hij zou op het idee voor klittenband gekomen zijn nadat hij 's ochtends vroeg met zijn hond gewandeld had en naderhand aan zijn broek en in de vacht van het dier de vruchten van de 'Grote klit' vond. Onder de microscoop ontdekte hij aan de vrucht honderden kleine haakjes die zich aan kleding of vacht vasthechtten.
Nu lezen we op Science News dat onderzoekers aan de Technische Universiteit van Munchen een "klittenband op steroïden" hebben uitgevonden. Metalen strips met haakjes die 35 ton per vierkante meter kunnen dragen. Volgens het artikel is deze nieuwe vinding gevormd naar braampjes die "sommige planten hebben geëvolueerd om aan de vacht van beesten te hechten voor het verspreiden van hun zaad."

Natte lijm:  Wormen zullen de meeste mensen niet inspireren, maar Science News bericht van wetenschappers aan de universiteit van Utah, in Salt Lake City, die "door wormen geïnspireerde superlijm" ontwikkelen. Er is een wormpje dat zandkastelen bouwt door zand, mineralen en stukjes schelp aan elkaar te lijmen. De wetenschappers hebben de techniek geïmiteerd en een lijm uitgevonden die onder water werkt. Het geheim zit in eiwitten die sterke positieve en negatieve ladingen hebben. De nieuwe lijm zal artsen in staat stellen om boten in de vochtige omgeving van het lichaam te repareren. Als het bot weer geheeld is, zal de lijm afgebroken worden door het lichaam en geen spoortje nalaten.

Vleugelvindingen:  Wist je dat treksprinkhanen de langeafstandskampioenen van de insectenwereld zijn? Ze kunnen honderden kilometers vliegen. Science News, Live Science en Science Daily berichten van een onderzoek dat verricht is om meer inzicht te verkrijgen in het ontwerp van de sprinkhaanvleugel. "De meest efficiënte vliegers" werden deze beestjes genoemd. (Science News vergeleek een libelle met een gevechtsstraaljager en een sprinkhaan met een Boeing 747.) De onderzoekers kwamen er achter dat flexibiliteit in de vleugel cruciaal is voor de efficiëntie ervan. Het zit hem vooral in "de details van vervormende vleugels" in de insecten. Tot voor kort was het onmogelijk om insectenvleugels in detail te bestuderen omdat ze zo snel bewegen en hun vorm zo gecompliceerd is. Met nieuwe computermodellen en windtunnels worden de problemen traceerbaar. De zogenaamde "hommelparadox" (dat insecten de wetten van de aërodynamica lijken te overtreden) is hiermee van het toneel verdwenen.

Parel-moeder voorziet:  In een artikel met de naam "De moleculaire basis voor de vorming van parelmoer" in Science, lezen we dit: "Het vermogen van de natuur om met gemak verbazingwekkend complexe en functionele anorganische structuren te genereren maakt ontwerpers van materialen jaloers." Het is indrukwekkend hoe zachte organismen op precies de juiste plaats een stukje hard materiaal produceren (zoals tanden, botten of parelmoer, daarvoor is een zeer minutieus mechanisme nodig. Parelmoer wordt met mineralen gevormd die door eiwitten in laagjes worden aangebracht. Men heeft nu ontdekt dat eiwitten die een hoog gehalte van het aminozuur asparaginezuur bevatten hierbij een sleutelrol spelen. Deze biotechnologie kan worden toegepast bij het vervaardigen van hoogwaardige samengestelde materialen.

Thermisch efficiënte termieten:  Termieten zijn niet alleen maar die irritante beestjes die de stoelpoten onder je vandaan eten, maar ze zijn ook bijzonder efficiënt in het regelen van het klimaat in hun heuvels. Ze gebruiken technieken die het ons mogelijk maken om het energiebeheer in onze huizen te verbeteren. De Engelse krant The Guardian verslaat het 'Pestival', waar insecten centraal staan en waar nog eens benadrukt wordt hoe belangrijk insecten voor ons zijn. We zijn er misschien niet allemaal even gek op, maar we kunnen niet zonder bijvoorbeeld de bijen, die een cruciale rol spelen in het proces van bestuiving.

Het lijkt er af en toe op dat SchepperEnZoon niet meer zo actief is, maar de redactie heeft niet stilgezeten. De activiteiten waren echter meer achter de schermen. De koek is nog niet op. Sterker nog: in het wetenschapsnieuws worden we nog dagelijks bekogeld met lariekoekjes. Maar in plaats van weer 'het zoveelste voorbeeld' aan te halen, zullen we eens kijken naar een aantal algemene principes, vanuit de vernieuwde 'Lariedetector'-pagina. Hoe weet je wanneer iemand je een lariekoekje probeert te verkopen? Leer de kunst van de 'lariedetectie'.
Lariekoekjes heb je in vele smaken en met verschillende vullingen die soms lastig te onderscheiden zijn. Neem bijvoorbeeld het dubbelzinkoekje, gevuld met kleine stukjes dubbelzinnigheid. Dit koekje zaait verwarring door het verschuiven van de betekenis van woorden. Het beste voorbeeld in deze context is het woord 'evolutie'. De één ziet daarin slechts de aanpassing van levende organismen aan hun omgeving, een ander ziet het hele spectrum van evolutionaire ontwikkelingen aan zijn geestesoog voorbij gaan. Van Big Bang tot mensen. De dubbelzinnigheid ontstaat wanneer iemand bijvoorbeeld zegt: "Evolutie is een feit, geen theorie; het is echt gebeurd." (Carl Sagan, Cosmos, na een geval van micro-evolutie te hebben besproken) - blijkbaar moeten we onderscheid maken tussen Evolutie en evolutie. Dat is echter wel lastig te onderscheiden als je het woord aan het begin van de zin zet. Dat levende organismen kleine wijzigingen ondergaan is duidelijk, maar dat die wijzigingen tot een steeds omvangrijker en complexer organisme leiden, met 'nieuwe organen' en dat het organisme in de loop van de evolutionaire ontwikkeling 'oplossingen' heeft gevonden voor de problemen waar het tegenaan liep, volgt daar niet uit. Dit vind je ook terug in het recept voor verschillende soorten onjuistkoekjes, zoals het Non-Sequiteur koekje.
Het visualisatiekoekje is een heel lekker, maar ook heel verraderlijk koekje. Je zit er heerlijk van te genieten en dan ineens, zonder dat je het door hebt, geloof je in iets wat je daarvoor niet geloofde. Denk aan TV-reclames die ernaar streven om een "image" te creëren, door snelle extravagante beelden, computeranimaties e.d., zonder je iets te vertellen over het product of waarom je het zou moeten kopen. En ineens heb je er zin in om naar de winkel te gaan. Of meer in de context van deze site: Plaatjes van vissen met pootjes die het land op kruipen, als bewijs voor overgang van vis naar reptiel. Deze vissen bestaan niet en er is ook geen bewijs dat ze ooit bestaan hebben. Of denk aan die plaatjes en films waar Neanderthalers (die overigens volkomen menselijk waren, mogelijk de mensen die na de zondvloed in holen gingen leven) als zeer primitief afgebeeld worden. Bekijken we de Neanderthalers vanuit een Bijbels perspectief, dan waren ze waarschijnlijk slimmer dan wij; ze hadden alleen niet de beschikking over dezelfde moderne middelen, omdat alles na de zondvloed opnieuw opgebouwd moest worden. Maar dankzij de kunst van visualisatie zijn primitieve Neanderthalers, evoluerende prehistorische beesten en zelfs de hele veronderstelde evolutionaire geschiedenis als een onuitwisbaar plaatje in ons achterhoofd gegrift. Mooi, maar niet betrouwbaar.
Dus leer de verschillende smaken lariekoekjes te herkennen, lees de Lariedetector.

Een nieuw recept voor het ontstaan van leven: 'gezapt zink'. Twee wetenschappers dumpen Miller (dat wil zeggen het beroemde experiment waarbij aminozuren ontstonden) en slaan een nieuwe weg in. Miller 'zapte' gassen in een reageerbuissysteem, waarbij enkele aminozuren ontstonden. Hij ging er toen vanuit dat deze gassen op de vroege aarde aanwezig waren. Bliksem zou de reactie destijds in gang hebben gezet, waarmee (het begin van) het begin van leven ingeluid werd. Dat gaat nu echter niet meer op. Veel wetenschappers hebben dit idee allang laten varen omdat de vroege atmosfeer van de aarde een heel andere samenstelling had, aldus Astrobiology Magazine. Er zou veel meer kooldioxide, stikstof en meer neutrale moleculen aanwezig zijn geweest in plaats van waterstof en andere energetische moleculen, waardoor de atmosfeer veel minder reducerend was. Toen het beroemde experiment van Miller en Urey werd uitgevoerd met deze samenstelling, werden de benodigde aminozuren niet gevormd. De twee wetenschappers hebben hun zinnen nu gezet op zinksulfide, dat wel voor de nodige reducerende reacties kan zorgen. Niet dat de twee met nieuwe experimenten daadwerkelijk de benodigde basisbouwstenen voor het leven hebben geproduceerd, maar ze keken naar eiwitten die volgens de evolutietheorie erg 'oud' zouden moeten zijn en zagen daarin grote hoeveelheden zink. Zinksulfide bij warmwaterbronnen zou volgens hen de benodigde 'biomoleculen' hebben kunnen opleveren, aangezien het in staat is om lichtenergie op te slaan en kooldioxide te reduceren, "net als planten", aldus een van de wetenschappers. Wat niet vermeld werd is dat planten hiervoor een verfijnde reeks nanomachines hebben, die lichtenergie gebruiken in het voor ons voortbestaan onmisbare proces van fotosynthese. Of deze theorie algemeen geaccepteerd gaat worden kon men niet zeggen, maar wel dat "velen graag experimenteel bewijs zouden willen zien voor de levensvatbaarheid van reacties onder prebiotische omstandigheden, die consistent zijn met deze hypothese." Nee, echt?