BBC News bericht van een opmerkelijke vondst: een inktvis uit een aardlaag die 150 miljoen jaar oud zou zijn, waarvan de inkt nog bruikbaar is. De inkt was uitgedroogd, maar er kon na verdunning zelfs nog een tekening van de fossiele inktvis mee gemaakt worden (zie een foto van de tekening). Een team van paleontologen, onder leiding van Phil Wilby van het British Geological Survey vonden het bewuste fossiel met de uitzonderlijk goed geconserveerde inktzak recentelijk in Wiltshire. De inktzak was nog gevuld met inkt, maar zowel BBC News, als Metro UK en Daily Mail UK noemden zonder blikken of blozen de ouderdom van 150 miljoen jaar. Hoewel het heel onwaarschijnlijk is dat inkt na zo’n lange tijd nog steeds dezelfde chemische structuur heeft, wordt de vermeende ouderdom niet in twijfel getrokken. Wilby zei: "Het is moeilijk voor te stellen hoe je iets dat zo zacht en flodderig is als een inktzak in drie dimensies gefossiliseerd ziet, nog steeds zwart, in een steen die 150 miljoen jaar oud is." De Daily Mail voegde daar nog aan toe dat "de kans dat je zoiets fragiels vindt als een inktzak van een inktvis, die na zoveel tijd nog intact is, wordt gesteld op één op de miljard." Hoe men aan die miljard gekomen is, werd niet vermeld. Normaal gesproken worden alleen de harde delen gefossiliseerd. Wanneer een compleet dier, inclusief alle zachte delen bewaard blijft, noemt men dat het 'Medusa effect'. Naar het monster uit de Griekse mythologie, met een hoofd vol slangen. Wie naar haar keek veranderde ter plekke in steen.

Komeet Wild 2

Zandsteenfabrieken gebruiken zand om stenen te maken. Nu is er een zandkorreltje aangetroffen op een komeet. Deze ontdekking onderbouwt de theorie dat een aantal bouwstenen voor het ontstaan van zandsteenfabrieken in de ruimte zijn gevormd en lang geleden door meteorieten en kometen op aarde zijn afgeleverd. Aldus Nu.nl. Nou vooruit, dat is niet letterlijk wat er gezegd wordt. Wat er staat is dit: "Levende organismen gebruiken het [aminozuur Glycine] om eiwitten te maken. Het is voor het eerst dat er met zekerheid een aminozuur in een komeet is aangetroffen. De ontdekking onderbouwt de theorie dat een aantal bouwstenen voor het ontstaan van leven in de ruimte zijn gevormd en lang geleden door meteorieten en kometen op aarde zijn afgeleverd." Het aminozuur is ontdekt in de deeltjes die de ruimtesonde Stardust in 2004 heeft verzameld bij de komeet Wild 2.
  Glycine is het kleinste van de 20 aminozuren die voorkomen in onze eiwitten. We hoeven het niet eens tot ons te nemen, want het wordt door ons lichaam zelf aangemaakt uit een ander aminozuur (Serine). Het is niet alleen een bouwsteen van eiwitten, maar speelt onder andere ook een belangrijke rol bij de verwerking van informatie in ons centrale zenuwstelsel. De vergelijking van dit aminozuur met een zandkorreltje is niet eens zo gek. Een bepaald soort zand wordt namelijk gebruikt om chips voor computers te maken; en ons zenuwstelsel maakt deel uit van een complex computersysteem dat allerlei zaken in ons lichaam regelt.
  Maar nu de brandende vraag: hoe onderbouwt het vinden van een 'bouwsteen' de theorie dat die bouwstenen voor het 'ontstaan' van leven uit de ruimte zijn gekomen? Zie je dat in die zin een aantal dingen zomaar worden aangenomen? Laten we eens een paar kritische vragen stellen: Ten eerste is er maar één aminozuur gevonden. Er zijn nog 19 andere aminozuren, die stuk voor stuk nodig zijn. Zijn die dan ook uit de ruimte komen vallen? Ten tweede: zelfs al zouden die andere stoffen ook op kometen gevonden worden, dan moet je nog verklaren hoe die losse bouwsteentjes stuk voor stuk spontaan gevormd zijn. Ten derde: hoeveel aminozuren zijn er daadwerkelijk uit de ruimte gekomen en hoe hebben ze elkaar 'gevonden'? Ten vierde: welke chemische reacties zouden die aminozuren dan bij elkaar gebracht moeten hebben om het DNA en de moleculaire machines te vormen die de aminozuren samenvoegt om eiwitten (en DNA) te maken? Ten vijfde (en zo kan ik nog wel even doorgaan): hoe groot is de kans en is er eigenlijk wel genoeg tijd geweest om alle benodigde reacties te laten plaatsvinden, zelfs als je uitgaat van miljarden jaren? Wij zien op dit moment geen leven ontstaan, dus zou dat in een onbekend (hypothetisch) verleden moeten hebben plaatsgevonden... Maar laten we de situatie eens opbreken in begrijpelijke stukjes:
  Levende organismen kunnen zonder probleem vergeleken worden met een complete zandsteenfabriek. Dat is nog niet eens overdreven, als je het lichaam onderverdeelt in afdelingen (organen), die op zich weer bestaan uit allemaal goed samenwerkende productie-eenheden (cellen), die op hun beurt weer bestaan uit allemaal goed op elkaar afgestelde onderdelen (waaronder eiwitten). Die eiwitten zijn zo complex dat ze zelfs vergeleken kunnen worden met delen van een machine of zelfstandig werkende robotjes. Een aminozuur is één onderdeeltje van de eiwitketens die, op de juiste manier opgevouwen (zie het vorige artikel), zoveel belangrijk werk doen in ons lichaam. Het samenstellen van een nieuw eiwit wordt bijvoorbeeld gedaan door een aantal andere eiwitten in onze cellen, die achtereenvolgens informatie aflezen van ons DNA, de kopie controleren, zonodig aanpassen, vervoeren en helpen opvouwen. Dus in het juiste perspectief: Aminozuren zijn onderdeeltjes van eiwitten (machines, robots), die onderdeel uitmaken van cellen (productie-eenheden), die samenwerken in organen (afdelingen), die samen 'fabriekscomplexen' vormen, die wij 'levende organismen' noemen.
  Kortom: er is een heel klein dingetje gevonden in komeetstof (zeg maar een zandkorreltje) dat ook onderdeel uitmaakt van een zeer knap ontworpen fabriekscomplex. Voor zover wij kunnen waarnemen zijn werkende machines en fabrieken het resultaat van intelligentie, ontwerp en gerichte arbeid. Is het dan niet vreemd dat in dit artikel, en in zo vele anderen, de suggestie gewekt wordt dat het 'ontstaan' van levende organismen zonder die intelligentie en ontwerp heeft plaatsgevonden?

Eiwitten zijn geen eenvoudige klontjes moleculen, dat weten we ondertussen wel. De functie van eiwitten wordt bepaald door hoe ze gevouwen zijn. De wijze waarop ze vouwen is afhankelijk van de volgorde van de moleculen (aminozuren) waaruit ze zijn opgebouwd. Recente ontdekkingen bevestigen dit opnieuw. Bij de meeste chemische reacties botsen atomen of moleculen tegen elkaar aan en wisselen ze elektronen uit. Eiwitten zijn ook moleculen, maar hun immense repertoire van mogelijkheden en toepassingen wordt bepaald door hun vorm. Verscheidene recente onderzoeken laten ons iets meer zien van de kracht en souplesse van deze wonderlijke miniatuurmachines.
  - Een artikel op Science Daily toont ons een plaatje van fibrine, een eiwit dat verantwoordelijk is voor bloedstolling. Het heeft het opmerkelijke vermogen om op te rekken als er aan getrokken wordt, maar daarbij wordt het volume minder. Een zeer zeldzame eigenschap, zeggen de onderzoekers en het wijst erop dat het eiwit zich ontvouwt wanneer het oprekt. Deze nieuwe inzichten kunnen helpen bij het ontwikkelen van nieuwe behandelingsmethoden voor mensen die problemen hebben met de bloedstolling.
  - PNAS vertelt over Titine, het grootste eiwit dat we kennen: 34.350 chemische componenten (aminozuren) lang. Het eiwit is actief in de samentrekking van spierweefsel en krijgt zijn sterkte door de manier waarop het gevouwen is: in lagen, als zo'n papieren 'muizentrappetje'. Er is ook een ander component gevonden, telethonine genoemd, dat als een soort buffer tussen de lagen titine zit en bijdraagt aan de werking. De onderzoekers vragen zich af of dit ongewoon robuuste en stabiele eiwitcomplex misschien ook op andere plaatsen kan worden ingezet. Wederom een stukje techniek in de natuur waar wij nog wat van kunnen leren.
  - Een Duits team maakte bekend dat het gelukt was om het DNA molecuul te gebruiken (herprogrammeren) om allemaal vormen te maken (zie foto bij het artikel van Science Daily). Een soort origami op nanoschaal. De bedoeling is om deze kleine buisjes, balletjes en tandwieltjes te gaan gebruiken in nanomachines. Ook dit is weer gebaseerd op het ontwerp in de natuur.
  - Wederom op Science Daily, een artikel over de enorme diversiteit die we zien in eiwitten. Het gaat over een onderzoek naar de krachten die eiwitten bij elkaar houden, door de moleculen letterlijk uit elkaar te trekken. In dit artikel wordt ook uitgelegd dat verkeerd gevouwen eiwitten een belangrijke maar mysterieuze rol spelen bij ziekten als Alzheimer en Parkinson. Eiwitten lijken namelijk een beetje op een draad met verschillend gevormde kralen, die je in je hand opvouwt. Zo'n kralensnoer kan op allerlei verschillende manieren in je hand vallen. Bij eiwitten gebeurt dat normaal gesproken echter altijd op dezelfde manier, vanwege de vorm van de 'kralen' (de aminozuren) en de hulp van andere moleculaire machines in de cel. Wanneer een eiwit verkeerd opvouwt, kan het niet goed functioneren en kan het iemand ziek maken. De onderzoekers proberen uit te vinden hoe de eiwitten zouden moeten opvouwen om ze goed te laten werken. Zo kunnen mensen geholpen worden met problemen die door verkeerd gevouwen eiwitten worden veroorzaakt. Er werd niet bij verteld hoe een blind proces als evolutie een dergelijk precisie-instrument zou kunnen produceren.
  - Het volgende artikel deed wel een poging, zo lijkt het. Op PNAS lezen we over biofysici die katalysators hebben ontworpen om moleculen met een bepaalde draairichting uit te zoeken of te maken, net zoals dat in cellen gebeurt. Wanneer je een aantal moleculen met eenzelfde draairichting hebt, kun je een ketting maken die goed opvouwt. Dat is niet mogelijk als er moleculen bij zitten met verschillende draairichtingen. De schrijvers van het artikel durfden de uitspraak aan dat in de natuur deze katalysators geëvolueerd zijn. Hoe dat zou zijn gegaan werd niet uitgelegd, maar gewoon aangenomen. Hun onderzoek toonde in dat verband dus alleen maar aan dat je een groep intelligente mensen nodig hebt om een dergelijk systeem te maken.

Een artikel op Nu.nl geeft ons weer (sterren-) stof tot nadenken: "De allereerste zwarte gaten die in het heelal ontstonden, in de eerste paar honderd miljoen jaar na de oerknal, waren op dieet: ze slokten relatief weinig materiaal uit hun omgeving op, waardoor ze nauwelijks groeiden." Klinkt interessant, alsof ze het zeker weten, maar wat zijn de feiten?
Deze informatie komt uit "gedetailleerde simulaties die uitgevoerd zijn met een krachtige supercomputer van het Stanford Linear Accelerator Center in Californië." Nu moeten we onder de indruk zijn, want 'krachtige supercomputers' liegen niet, toch?

Het persbureau Reuters, aangehaald door Nu.nl, heeft een nieuwtje over de pterosauriër. Een fossiel is onderzocht en de conclusie is dat pterosauriërs beter vlogen dan voorheen gedacht. Er wordt natuurlijk ook weer blindelings geschermd met gigantische getallen als 220 miljoen en 65 miljoen jaar, want zo lang geleden zouden de beesten respectievelijk zijn 'ontstaan' en 'uitgestorven'. Toch knap hoe ze dat weten terwijl er niemand bij was om het te documenteren. In ieder geval zijn in de vleugels van het beest speciale vezels gevonden, waaruit men concludeert dat pterosauriërs net zo vaardig waren in het vliegen als moderne vogels en dat ze "meer stabiliteit en een betere beheersing over hun vlucht [hadden] dan vliegende dieren zoals vleermuizen", aldus Reuters. Een zeer merkwaardige conclusie, omdat men altijd dacht dat ze meer een soort 'zweefvliegers' waren. Het oorspronkelijke persbericht noemt de vleugels zelfs "uniek en complex". Pterosauriërs waren volgens een betrokken paleontoloog ook nog eens warmbloedig, want ze konden zelf hun lichaamstemperatuur bepalen.

Een onafhankelijk onderzoek van botmerg van een T-Rex heeft de aanwezigheid van eiwitten bevestigd. In 2007 ontdekte Mary Schweitzer dat er herkenbare stukjes eiwit in het bot te vinden waren. Veel mensen die geloven dat deze botten 68 miljoen jaar oud zijn vonden dit moeilijk te geloven en er werd veel over gediscussieerd (zie hier en hier). Nu is het bevestigd en wordt de vraag voor hen nu definitief: hoe (en niet of) het kan dat dit weefsel het zo lang heeft uitgehouden. Science Daily bracht ons het verhaal. Zeven delen van collageen (dat veel voorkomt in botweefsel), maar ook delen van hemoglobine zijn gedetecteerd. Er is volgens het rapport niets mis met de conclusies die in 2007 getrokken zijn.